WRV - tijdschriftartikel.
Om terug te keren naar het verwijzend menu deze pagina afsluiten.


MET TWEE MATEN METEN? - Deel 1

Eenheid

Verdeling

Waarde

Toelichting

aam = 4 ankers 155,2 liter inhoudsmaat voor wijn
achtel   12,5 liter (1/8 hl) inhoudsmaat bier,cognac
acre aren 50 (F) - 40,5 (E) are opp. maat Frankr. 50 are, Eng. 40,5 are
ampere metriek   eenheid van stroomsterkte
angstrom   0,1 nanometer eenheid kleine golflengten (licht)
anker   38,8 liter of 50 kg inhoud 38,8 l, of inhoud v.e. fust = 50 kg 
are centiare 100 m vlaktemaat
arm   1,62 m oude lengtemaat
as 12 cent geldwaarde - 4 gram Romeins muntstukje (12 cent) : gewicht 4 gram
atmosfeer   1,033 kg/cm eenheid luchtdruk (spanning)
baal 5000 vel 5000 x 15 blad. (A4) papiermaat
bantamgewicht   52 tot 53,5 kg boksersgewicht
bar metriek 1 dyne/cm - = atm. eenheid van druk. ( meteorologie: 1 bar = 1 atm )
barrel 36 of 42 gallons 163,5 of 159 liter inhoud: 36 Engelse gallon of 42 Amer. gallon
baud     eenheid transmissiesnelheid communicatie
becquerel metriek   eenheid intensiteit van radioactiviteit
bel metriek   eenheid geluidssterkte
boek 25 (soms 24) vel 25(24) x 16 A4 - blad papiermaat (25 in elkaar geslagen vellen)
BRT     Bruto registerton (scheepvaart)
bunder roeden - morgen 100 roede = 1 ha. vlaktemaat: 1 hectare (vroeger 1,5 morgen)
bushel   36,4l. of 34,24l. inhoudsmaat droog (koren) Eng./Amer.
calorie metriek   warmte-eenheid, eenheid voedingswaarde
candela     oude eenheid van lichtsterkte = kaars
carcel(s) 9,5 candela 9,5 kaars oude eenheid lichtsterkte
cash   37,5 milligram oude Chinese gewichtsmaat
celsius graden   eenh. temp. (vriespunt = 0, kookpunt = 100)
centenaar   100 kg. gewicht (Romeins)
centi--     honderste deel van eenheid
central   100 Eng. ponden Eng. gewicht 100 pound
centweight   100 kg. = centenaar Eng./Amer. = 1 quintaal = 51 kg.
cheng     Chinese inhoudsmaat
chenica   1,52 liter Perzische inhoudsmaat
cho   2,75 hectare Jap. vlaktemaat 2,75
chow     maateenheid voor parels
conge   3 liter Romeinse inhoudsmaat
coulomb     eenheid van elektrische energie
cubit   46 cm. Eng. lengtemaat
curie metriek   eenheid van radio-activiteit
deadweight   1016 kg Engels ton
deca--     10 maal de eenheid
deci--     tiende deel van de eenheid
denier     gewichtseenheid voor garens (vezels)
depa   1,83 meter Javaanse lengtemaat
drachme 60 grein 3,9 gram medicinaal gewicht
duim   ong 2,5 cm lengte verschillend per land ( Eng. inch: " )
dyne metriek   eenheid van kracht
efa     in bijbel vermelde inhoudsmaat: 36 liter
el   69 cm oude lengtemaat
erg metriek   eenheid van energie
etalon     bij ijken gebruikte standaardmaat 
fahrenheit     thermometer schaal (180 graden)
farad metriek   eenheid elektrische lading (capaciteit)
fles   34,5 kg gewicht van kwik
flux metriek   eenheid stroomdichtheid
foot 12 inches 30,5 centimeter Eng. lengtemaat: voet
fot metriek   eenheid verlichtingssterkte
furlong   201 meter Eng. lengtemaat = 1/8 mile (1609 m.)
gallon   4,54 - 4,4 liter Eng./Amer. inh. maat (Eng; 4,54 l. , Am; 4,4 l.)
gars   1/3 hectare oude vlaktemaat
gauss metriek   eenheid magnetische inductie
gemet   40 tot 50 are oude vlaktemaat, streekgebonden oppervlakte
giga--     miljard maal de eenheid
grain   6,5 mg - 50 mg medicinaal 6,5 mg - diamant 50 mg (1/4 karaat)
gram metriek   gewichtseenheid
grein   6,5 mg - 50 mg medicinaal 6,5 mg - diamant 50 mg (1/4 karaat) 
gros   144 st. - 3,96 gram twaalf dozijn, ook gewicht van 3,96 gram
haangewicht   51 kg tot 53,5 kg boksersgewicht
halfzwaar--   72,5 tot 79 kg boksersgewicht
hecto--     honderd maal de eenheid
henry metriek   eenheid elektrische zelfinductie
hertz metriek   eenheid trillingsfrequentie
hoed     inhoudsmaat voor kolen
hond 100 roeden 100 x 14 m vlaktemaat
hundredweight   51 kg Eng. gewicht, quintaal
inch   2,54 cm Engelse lengtemaat (duim): teken: "

MET TWEE MATEN METEN? - Deel 2

Eenheid

Verdeling

Waarde

Toelichting

jonk 4 bouws 284 are Javaanse vlaktemaat (4 bouws = 4 x 71 are)
joule metriek   eenheid van arbeid
juk   50 are landmaat
kaars metriek   eenheid van lichtsterkte (candela)
kab   1,18 liter in bijbel vermelde inhoudsmaat
kabellengte   185,1 meter 1/10 van de zeemijl: lengtemaat
kalkoentje   0,2 liter inhoud flesje wijn van 1/5 liter
kan   (meestal) 1 liter inhoudsmaat
kantje   ong. 600 stuks HARINGton (voorlopig ingelegd: 600 - 650 st.) 
karaat   205,1 mg - 4,2 % diamantgewicht (205 mg) - goudgehalte 4,2 %
kati (katti(e))   0,6167 kg Oostind. gewicht = 1/100 pikol
kelvin      (absolute) temp. eenh. (0 = -273C)
ken   1,82 meter Japanse lengtemaat
kilo---     duizend maal de eenheid
kinnetje   39 liter (15,3 l.) oude inhoudsmaat (bier) of 1/8 kalkton (15,3 l)
kip   18,5 kg gewicht van tin (ook Kor. munteenheid)
knoop   1852 m/uur snelheid = 1 zijmijl per uur (zee-, luchtvaart)
kojan(g) 32 pikol 1976 kg (of 2 ton) scheepsinhoud
kwart   1,136 liter 1/4 Eng. gallon
kwartanker   11 flessen hoeveelheid wijn
kwartje   25 liter inhoud droge waren 1/4 mud
kwintaal   100 kg / 51 kg Eng. / Amer. 51 kg (hundredweight)
landmijl   1609 meter Eng. mijl. ( Europ. landmijl = 1 km ) 
last 17 kantjes - 30hl, 14 ton inhoud graan 30 hl - 14 ton haring ( 17 kantjes )
legger   582 liter inhoudsmaat wijn, azijn
li   578 meter Chinese lengtemaat
libra     Rom. gewicht, Eng. pond
lichteeuw     afstand door licht afgelegd in een eeuw
lichtgewicht   57 kg tot 61 kg boksersgewicht
lichtjaar   9,5 biljoen km. afstand door licht afgelegd in een jaar
lichtminuut     afstand door licht afgelegd in een minuut
liter metriek   inhoudsmaat
load   50 kubieke voet inhoud van hout
lood   10 gram gewicht 1 decagram, vroeger 1/2 ons of 15g.
lumen metriek   eenheid van lichtstroom
lux metriek   eenheid van lichtsterkte
maatje   0,1 liter inhoudsmaat
maatlast   2,83 kub. meter inhoud van 100 kubieke voet
maatton   1,13 kub. meter inhoud van 40 kubieke voet
mark   246 gram gewicht, ook edelstenen: 1200 karaat
mas   2,36 gram goudgewicht ( 1/16 tael )
mega---     miljoen maal de eenheid
mengel   1,2 liter oude inhoudsmaat
met     opp. maat: zie gemet. 
meter metriek   standaard lengtemaat
meterton   1000 kg. maat voor sterkte van geschut
micro---     miljoenste deel van de eenheid
micron   0,000001 meter duizendste deel van een milimeter
middengewicht   66,5 kg tot 72,5 kg boksersgewicht
mijl   vele verschillende lengtemaat 1 tot 2 km ( Duitse 7,4 km )
mikron   0,000001 meter duizendste deel van een milimeter
milli---     duizendste deel van de eenheid
minuut     60 ste deel uur of graad
morgen   meestal 32 are vlaktemaat: zoveel als in 1 morgen geploegd..
mud   1 hectoliter inhoud droge waren (ook oude vlaktemaat)
mudje   0,1 liter inhoudsmaat: NIET kleine mud, WEL mutsje!
mutsje   0,1 liter inhoudsmaat
myria---     10. 000 maal de eenheid
myriameter   10 km lengtemaat
nano---     mijardste deel van de eenheid
newton metriek   eenheid van kracht
oersted metriek   eenheid magnetische veldsterkte
ohm metriek   eenheid van elektrische weerstand
okshoofd 6 ankers vroeg. 232 l., nu 250 l. inhoud wijn: vierde deel van vat
once 9 drachme 540 greinen twaalfde deel van medicinaal pond (31 g)
ons   100 gram - 31 gram medicinaal: 1/12 van medicinaal pond (31 g)
oord   ong. 25 cl oude inhoudsmaat: 1/4 deel van een kan
ounce   28 tot 32 gram Engels ons
paal   1,5 km Javaanse lengtemaat
paardenkracht   75 kgm/sec arbeidsvermogen
palm   1 decimeter lengtemaat
parasange   6 km Iraanse mijl
parsec   3,26 lichtjaar sterrenafstand
pascal metriek   eenheid van druk (hectopascal = millibar)
patok   3,5 are Javaanse vlaktemaat
peck   2 Eng. gallon Eng. inhoudsmaat
pennyweight 24 grain   Eng. gewichtsmaat edelstenen
pico---     biljoenste deel van de eenheid
pikol   61,7613 kilogram handelsgewicht (China)
pint   Eng. 0,57 liter inhoudsmaat Eng. 1/8 gallon - ook in Nederl.
pluimgewicht   53,5 kg - 57 kg boksersgewicht
poed 40 Russ. ponden 16,38 kg Russ. gewicht
pond     gewicht: overal ter wereld verschillend
pondemaat   36,78 are oude Friese vlaktemaat
postmijl   4 km. oude Franse lengtemaat
pouce   ong. 2,5 cm Franse duim
pound   454 gram Eng. gewicht
pu   1,67 meter oude Chinese lengtemaat
pud 40 Russ. ponden 16,38 kg Russ. gewicht
punt   3/8 mm

MET TWEE MATEN METEN? - Deel 3

Eenheid

Verdeling

Waarde

Toelichting

quart 2 pint 1,14 liter Eng. inhoudsmaat
quarter   12,7 kg - 291 liter Eng. gewicht / inhoudsmaat
queue   456 liter oude Franse inhoudsmaat
quintaal   100 kg/Eng. 51 kg gewicht
registerton     scheepslast
rem metriek   stralingsenergie
ri   3927 meter Japanse lengtemaat
riem 500 vel   papiermaat 500 x 16 blad (A4)
roe     vlaktemaat, inhoudsmaat gewestelijk verschillend
roede     idem roe
roelat   2,5 tot 5 meter meetlat voor veenroeden
roggelast   30 hl graanmaat
rontgen metriek   hoeveelheid straling
root     hoeveelheid vlas die in een keer geroot wordt
ruiter   1 milligram aluminiumgewicht
schat   25 liter oude inhoudsmaat
scheepslast   2000 kg laadvermogen/inhoud schepen
scheepston   1 m - 1000 kg inhoud of draagvermogen schip
schepel   10 liter inhoudsmaat ( vroeger 1/4 Amsterd. mud )
schippond   140 kg scheepsvracht
schok   60 st./20 st. 60 stuks hout - 20 eieren
schrede   1,46 meter oude (o.a.) Griekse lengtemaat
scrupel (sk..) 20 grein 1,3062 gram medicinaal gewicht
seconde     tijdseenheid, 60 ste deel van een graad
seroen     verpakkingseenheid droge waren
siemens metriek   eenheid van geleidingsvermogen (tegenoverstelde van weerstand)
sikkel 4 drachmen 15,5 gram  joods gewicht
slagel   34,5 centimeter lengtemaat: halve el
snees   20 st, 20 roede rijgsnoer met 20 stuks, 20 eieren, 20 vierk. roe
span   20 centimeter lengtemaat (grootste afstand duim tot pink)
spint   5l. - 200m graaninhoud (1/20 hl) - opp. 1/50 ha
square   100 voet Eng. vlaktemaat 100 vierkante voet
stadie 125 schreden 182 m oude Griekse Lengtemaat
steen   3 to 4 kg. oud gewicht
stere   1 m inhoudsmaat hout ( kubieke meter )
stijg   20 stuks hoeveelheid
stone 14 pound 6,35 kg Eng. gewicht 
stoop   ongeveer 2,4 liter oude inhoudsmaat
streep   1 millimeter oude benaming millimeter
tael   37,8 gram oud Chinees gewicht
talent   26 kg oud Grieks gewicht
tesla metriek   eenheid van electrische inductie
titer metriek   eenheid gehalte van een oplossing (chemie)
tobbe   20 kg inhouds-/ gewichtsmaat vis
ton   1000 kg gewicht, Engeland 1016 kg
tult   65 meter lengtemaat voor hout
uur     tijdseenheid: 1/24 van dag
vaatje     gewichtseenheid boter
vadem(vaam) 6 voet 1,8 m - 0,56 m waterdiepte (1,8 m) - houtstapel 3,5 x 0,8 x 0,2 m
vat   1 of 3 hectoliter inhoudsmaat meestal 100 liter ( Prisma : 3hl! )
vedergewicht   53,5 kg tot 57 kg boksersgewicht
veenroede   4,7 meter oude Nederl. lengtemaat
vel 2 x A1, 4 x A2, ...  16 A4 bladzijden papierhoeveelheid : A0!
verrel ( vierel )   el/4 - 1,5 ons - 80 pd lengte: 1/4 el - gewicht: 1,5 ons of 80 pond
viertel   7,5 liter inhoudsmaat graan
vim 104 bos   hoeveelheid stro
vingerhoed   1 centiliter oude inhoudsmaat
vlieggewicht   tot 51 kg. boksersgewicht
voet 12 inches (12") 30,5 cm Eng. maat, oude Europ. maat: ongev. 30 cm.
volt metriek   eenheid elektrische spanning
watt metriek   eenheid elektrisch vermogen
weber metriek   eenheid elektrische flux
weegboontje     oud gewicht India
weltergewicht   61 kg tot 66,5 kg boksersgewicht
werst   1067 meter oude Russische mijl
wicht   50 kg visgewicht
wichtje   1 gram oud gewicht
wisse   1 m inhoud : 1 stere = 1 kub. meter
yard 3 voet 91,5 cm - ruim 12 ha lengte Eng/Am - oppervlakte ca. 12 ha
zak     algemene inhoudsmaat
zeemijl   1852 meter lengtemaat zee- en luchtvaart
zwaargewicht   meer dan 79 kg boksersgewicht

                                                                                             Met engelengeduld bij elkaar gezocht door Wieltje